dahi anlamındaki de etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
dahi anlamındaki de etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Pekte mi Pek De Mi

- Pek de güzelmiş maşallah.
- Pek de düşünmüyorum.
- Pek de vefalı değil...

TDK kurallarına göre doğru kullanım yukarıdaki gibidir çünkü burada de ayrı yazılır. Yumuşamamasının sebebi de budur.

Ayrıntılı bilgi için bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur mu?


Göktürkçe Türk Yazısı - 𐰚𐰼𐰇𐱅 - 𐰰𐰼𐰇𐱅
Hoşgeldin Nasıl Yazılır?
Herkez mi Herkes mi
TDK İmla Kılavuzu - 1985

Yada Ayrı mı Bitişik mi

TDK kurallarına göre "ya da" ayrı yazılır çünkü "Ya biri ya öbürü" derken kullanılan "ya" kelimesinin anlamının dahi anlamındaki de ile güçlendirilmiş halidir ve dahi anlamındaki de ayrı yazılır.


Dahi anlamında de'nin ayrı yazıldığı diğer örnekler: Gidip De Nasıl Yazılır, Hiç De Nasıl Yazılır, Çok Da Nasıl Yazılır

Birleşik yazılan Yada, Kırgızların Cada adını verdiği bir taş adıdır. Bkz. Yada Nasıl Yazılır

________________________

Göktürkçe Türk Yazısı - 𐰚𐰼𐰇𐱅 - 𐰰𐰼𐰇𐱅
Hoşgeldin Nasıl Yazılır?
Herkez mi Herkes mi
TDK İmla Kılavuzu - 1985

Bilipte

- Bilip de bilmezlikten gelmek.
- Bilip de yapmamak...
- Bilip de bilmeme sanatı
- Bilip de söyleyemediğim şeyler var

gibi yazımlar doğru olanlardır. Bu örneklerdeki "de", ayrı yazılır ve sertleşmez. TDK ve Dil Derneği bu görüştedir.

Ayrıntılı bilgi için bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur Mu?



Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Gidipte Nasıl Yazılır

- Gidip de gelmemek var.
- Gidip de bir daha gelmeyeceksen...
- Gidip de yorulma, çok uzaklara.
- Gidip de gelmemek, gelip de görmemek var.

gibi örnekler doğru yazımdır çünkü "de"nin ayrı yazılması ve yumuşak kalması gerekir. TDK ve Dil Derneği'nin bu konudaki görüşü budur.

Ayrıntılı bilgi için bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur Mu?


Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Gelipte Nasıl Yazılır

- Gelip de halimi gördün mü?
- Gelip de koynuna girerim ama...
- Gelip de bir sorsalar...
- Gelip de sen beni buralarda...

örneklerindeki yazımlar doğrudur çünkü "de"nin ayrı yazılması ve sertleşmemesi gerekir. TDK ve Dil Derneği bu konuda hemfikidir.

Ayrıntılı bilgi için bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur mu



Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Hiçte Nasıl Yazılır

- Hiç de bile!
- Hiç de değil!
- Hiç de fena değil.

gibi yazımlar doğrusudur çünkü "de"nin ayrı yazılması ve sertleşmemesi gerekir. TDK ve Dil Derneği'nin bu konudaki görüşü budur.

Ayrıntılı bilgi için bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur mu



Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Çokta Nasıl Yazılır

- Çok da tın!
- Çok da fifi!
- Çok da umrumdaydı!

gibi ifadelerde "da" ayrı yazılmalıdır ve sertleşmez. TDK ve Dil Derneği'nin bu konudaki görüşü budur.

Konuyla ilgili olarak bkz. Dahi Anlamındaki De, Te Olur mu



Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Dahi Anlamındaki De, Te Olur Mu

Dahi anlamındaki de, sert sessizden sonra gelse bile te'ye dönüşmez çünkü de/da ayrı bir kelimedir. Sert sessizlerin benzeşmesi ise eklerde geçerlidir. Ayrı yazılan kelimeleri etkilemez.

"Hiç te bile!" yanlıştır. Doğrusu "Hiç de bile!"
"Çok ta tın!" yanlıştır. Doğrusu: "Çok da tın!"

"Hiçte bile", "çokta tın" yazımları ise katmerli yanlıştır. Dahi anlamına gelen de/da bir şeyleri dahil etmek, bir kapsamı genişletmek, vurgulamak için kullanılır.

Bitişik yazılan ise sadece ismin -de halidir. Eğer bir "içinde bulunma" gibi bir anlam ifade etmiyorsa muhtemelen ayrı yazılan de/da'yı kullanıyorsunuzdur.




Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Hiçbirşey Nasıl Yazılır?
Kayyum mu Kayyım mı
Birde Nasıl YazılırBu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Bağlaç Olan De

Dahi anlamına gelmez. Biraz Arapçadaki fe’ye (fe eyne tezhebun), biraz İngilizcedeki `so`'ya benzer.

Mesela "duyuyorsun da niye cevap vermiyorsun?" yerine "duyuyorsun dahi niye cevap vermiyorsun?" denemez. Saçma olur.

Bunun eski Türkçe olma ihtimali var. Bunu şuradan çıkardım:

(aşağıdaki metinde "yarığ" ışık demektir)

Kaynak: http://daugenis.mch.mii.lt/karaimai/kt1.gif

".....da ayıttı teñri: "bolsun* yarığ!", da boldu yarığ."

= ".....ve tanrı "ışık olsun" dedi, de ışık oldu".

Karaimce bir yazıdan alıntı bu. Dahi anlamına gelen de'nin kalkıp ta Litvanya'ya gitmiş olması pek mümkün değil.

Ne demiştik? Arapça fe demiştik değil mi? "fe eyne tezhebun" = "... de siz nereye gidiyorsunuz?"

Örnekleri çoğaltmak gerekirse "Urfa'da Oxford vardı da biz mi okumadık", "Biz biliyoruz da mı oynuyoruz" hep bağlaç olan de örneklerdir.

Hatta ikisinin karışacağı bir örnek vereyim.

Galatasaray'ın yeni stadının açılışındaki olaylar için "organizasyondur!" denmesi üzerine bir köşe yazarı manşet atar:

"organizasyon da kimin işi"

Eğer bağlaç de kullanırsak "organizasyon da(=ama) kimin işi?" anlamı çıkar. Yani "organizasyon olduğunu anladık da kimin yaptığını anlamadık".
Dahi anlamında kullanırsak "organizasyon dahi kimin işi?" anlamı çıkar. Yani "hem önceki işleri hem de bu organizasyonu yapan kim?"

(Ekşi Sözlük entry #21714006 tarih:2011-01-19 saat:12:23:15)






Kaale Almak mı Kâle Almak mı

Hiçbirşey Nasıl Yazılır?

Kayyum mu Kayyım mı

Birde Nasıl Yazılır
Hoşgeldin Nasıl Yazılır

Nasıl Da Ayrı Mı Yazılır

Ayrı yazılan "de" sadece dahi anlamına gelmez. Vurgu işlevi de vardır.

"Nasıl da büyümüşsün", "Ne de güzel olmuşsun" gibi cümlelerdeki "de" ayrı yazılır.

Bir örnek:

"Nasıl da geçmişti bütün bir yaz
Başımda kavak yelleri esen o yaş
Sense hanımeli kadar beyaz
Çalmıştınız kalbimi bilmeden biraz
....."
(O Yaz, Bora Ayanoğlu)



Kaale Almak mı Kâle Almak mı

Hiçbirşey Nasıl Yazılır?

Kayyum mu Kayyım mı

Birde Nasıl Yazılır
Hoşgeldin Nasıl Yazılır