Doğrusu "Nabza Göre Şerbet"tir. Şerbet, tatlı bir içecektir. Kandaki şeker oranının düşüklüğü gerginliğe, yüksekliği rahatlamaya yol açar. Bu benzetmeyle kast edilen de kişinin karşısındakine söyleyeceği sözleri onu çok kızdırmayacak şekilde, vaziyeti idare edecek kadar az ya da çok vermesidir.
İrem Derici'nin moda olan şarkısı da bu şekildedir "Nabza Göre Şerbet"
_________________________________________
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Saklanbaç Nasıl Yazılır
Saklanbaç, kelimenin "saklanmak" kökünden geldiğini gösteren bir yazımdır ama TDK ve Dil Derneği'nin kabul gören anlayışına göre zaman içinde dönüşerek saklambaç haline gelmiştir ve "saklambaç" şeklinde de yazılması gerekir.
Bu dönüşümün sebebi Türkçede N harfiyle B harfinin yan yana gelmesi halinde söylenişi zor olduğu için N harfinin M'ye dönüşmesidir. Buna Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi adı verilir. Çenber -> Çember, Kanbur -> Kambur, Anbar -> Ambar, Cınbız -> Cımbız gibi daha pek çok örneği mevcuttur.
Aynı harf dönüşümü Arapçada da vardır ve İdgam adı verilir.
Hatta İngilizcede bile benzer dönüşüm mevcuttur. Possible'ın tersinin inpossible değil de impossible olmasının sebebi bu ünsüz benzeşmesidir.
Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi, Türkçenin bir kuralı olmakla birlikte, evrensel bir dil kuralı olduğu söylenebilir. Binbaşı, onbaşı gibi kelimeler ise yeni türetilmiş kelimeler olduğu için henüz biçimlerini korumaktadırlar.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bu dönüşümün sebebi Türkçede N harfiyle B harfinin yan yana gelmesi halinde söylenişi zor olduğu için N harfinin M'ye dönüşmesidir. Buna Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi adı verilir. Çenber -> Çember, Kanbur -> Kambur, Anbar -> Ambar, Cınbız -> Cımbız gibi daha pek çok örneği mevcuttur.
Aynı harf dönüşümü Arapçada da vardır ve İdgam adı verilir.
Hatta İngilizcede bile benzer dönüşüm mevcuttur. Possible'ın tersinin inpossible değil de impossible olmasının sebebi bu ünsüz benzeşmesidir.
Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi, Türkçenin bir kuralı olmakla birlikte, evrensel bir dil kuralı olduğu söylenebilir. Binbaşı, onbaşı gibi kelimeler ise yeni türetilmiş kelimeler olduğu için henüz biçimlerini korumaktadırlar.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Herkesçe mi Herkesce mi - Nasıl Yazılır
Herkes kelimesinin son harfinin Z değil S olması hakkında bkz. Herkes mi Herkez mi
F, S, T, K, Ç, Ş, H ve P harfleriyle biten kelimelere gelen eklerin ilk harfi C, D veya G ünsüzlerinden biriyse ekin başındaki bu ünsüzler sertleşir. Buna göre herkes kelimesine -ce eki geldiğinde -çe'ye dönüşür.
Bu nedenle "herkesçe" yazımı doğrudur. Aynı sebepten ötürü herkesden değil herkesten, herkesde değil herkeste yazmak gerekir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
F, S, T, K, Ç, Ş, H ve P harfleriyle biten kelimelere gelen eklerin ilk harfi C, D veya G ünsüzlerinden biriyse ekin başındaki bu ünsüzler sertleşir. Buna göre herkes kelimesine -ce eki geldiğinde -çe'ye dönüşür.
Bu nedenle "herkesçe" yazımı doğrudur. Aynı sebepten ötürü herkesden değil herkesten, herkesde değil herkeste yazmak gerekir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Türkler Nasıl Yazılır- Türklerin Nasıl Yazılır
TDK kurallarına göre Türk kelimesinin ilk harfinin büyük olacağı, tartışmasız.
Türk kelimesi çoğul eki aldığında kesme işaretiyle ayrılmaz. TDK ve Dil Derneği bu konuda mutabıktır. Bunun sebebi, Türkler sözünün de tıpkı Türk gibi bir millet adı olması ve bütün olarak bir anlam ifade etmesidir. Aynı şey İngilizler, Almanlar, Araplar gibi yazımlar için de geçerlidir.
Türklerin yazarken de kesme işareti kullanılmaz. TDK kuralı bu yöndedir:
Aynı kural "Türkleri", "Türklere" gibi yazımlar için de geçerlidir. Türk kelimesinin ilk harfinin büyük yazılması her bağlamda özel ad gibi kesme işareti alacağı anlamına gelmez. Baş harfinin büyük yazılmasının nedeni, millet adı olmasıdır.
_________________
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Türk kelimesi çoğul eki aldığında kesme işaretiyle ayrılmaz. TDK ve Dil Derneği bu konuda mutabıktır. Bunun sebebi, Türkler sözünün de tıpkı Türk gibi bir millet adı olması ve bütün olarak bir anlam ifade etmesidir. Aynı şey İngilizler, Almanlar, Araplar gibi yazımlar için de geçerlidir.
Türklerin yazarken de kesme işareti kullanılmaz. TDK kuralı bu yöndedir:
Aynı kural "Türkleri", "Türklere" gibi yazımlar için de geçerlidir. Türk kelimesinin ilk harfinin büyük yazılması her bağlamda özel ad gibi kesme işareti alacağı anlamına gelmez. Baş harfinin büyük yazılmasının nedeni, millet adı olmasıdır.
_________________
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Corç Nasıl Yazılır
Corç ya da Corc diye okunan İngilizce erkek adı GEORGE şeklinde yazılır.
Bu ismin Yunanca karşılığı ise Yorgo ya da Yorgi'dir. Bir Hıristiyan aziz ismi olduğu için pek çok Batı dilinde karşılığı vardır.
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapıştırabilirsiniz.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bu ismin Yunanca karşılığı ise Yorgo ya da Yorgi'dir. Bir Hıristiyan aziz ismi olduğu için pek çok Batı dilinde karşılığı vardır.
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapıştırabilirsiniz.
Mobil telefonda ise metnin belli bir yerine basılı tuttuğunuzda "yapıştır" seçeneği zaten çıkacaktır.
Ctrl+V için boşluk tuşunun üç yanındaki Ctrl tuşuna basılı tutmanız ve aynı anda V'ye basmanız yeterlidir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Terk Etmek Nasıl Yazılır
TDK ve Dil Derneği yazım kılavuzlarına göre "terk etmek" sözü ayrı yazılır. Zira "terk" adı verilen eylemin ötesinde bir anlamı yoktur.
Bu sözün birleşikmiş gibi gelmesinin sebebi ulama nedeniyle K harfiyle E harfinin ağızdan bir çırpıda çıkıp tek kelime gibi hissettirmesidir. Oysa ulama bir ses olayıdır. Birleşik yazım için TDK ve Dil Derneği kaynaşıp yeni anlam kazanacak derecede kaynaşma aramaktadır.
Velhasıl, terk etmek'i birleşik yazma adetini terk etmek gerekir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bu sözün birleşikmiş gibi gelmesinin sebebi ulama nedeniyle K harfiyle E harfinin ağızdan bir çırpıda çıkıp tek kelime gibi hissettirmesidir. Oysa ulama bir ses olayıdır. Birleşik yazım için TDK ve Dil Derneği kaynaşıp yeni anlam kazanacak derecede kaynaşma aramaktadır.
Velhasıl, terk etmek'i birleşik yazma adetini terk etmek gerekir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Ekşın Nasıl Yazılır
Hareket veya hareketlilik anlamındaki ekşin sözü İngilizce "action" diye yazılır. Aynı Latince kökten türeyen Fransızca aksiyon kelimesi de dilimize hareket veya hareketlilik anlamında geçmiştir.
Aksiyon, kelimenin İngilizce okunuşuna karşılık gelmektedir. Ekşın ise İngilizce telaffuzdaki karşılığıdır.
Bununla birlikte 'aksiyon' yazımını TDK ve Dil Derneği Türkçe sözcük dağarcığına dahil saymıştır. "Action" yazımı ya da okunuşu olan "ekşın" ise hiçbirinde Türkçenin sözcük dağarcığına geçmiş sayılmamaktadır. Bu bakımdan 'ekşın' yerine 'aksiyon' demek anlaşılırlık bakımından daha doğru olabilir.
Kelimenin Türkçesini kullanmak gerekirse hareket, eylem, fiil, davranış ya da hareketlilik, eylemlilik gibi karşılıkları ve daha ziyadesini değerlendirmek gerekir.
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapıştırabilirsiniz.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Aksiyon, kelimenin İngilizce okunuşuna karşılık gelmektedir. Ekşın ise İngilizce telaffuzdaki karşılığıdır.
Bununla birlikte 'aksiyon' yazımını TDK ve Dil Derneği Türkçe sözcük dağarcığına dahil saymıştır. "Action" yazımı ya da okunuşu olan "ekşın" ise hiçbirinde Türkçenin sözcük dağarcığına geçmiş sayılmamaktadır. Bu bakımdan 'ekşın' yerine 'aksiyon' demek anlaşılırlık bakımından daha doğru olabilir.
Kelimenin Türkçesini kullanmak gerekirse hareket, eylem, fiil, davranış ya da hareketlilik, eylemlilik gibi karşılıkları ve daha ziyadesini değerlendirmek gerekir.
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapıştırabilirsiniz.
Mobil telefonda ise metnin belli bir yerine basılı tuttuğunuzda "yapıştır" seçeneği zaten çıkacaktır.
Ctrl+V için boşluk tuşunun üç yanındaki Ctrl tuşuna basılı tutmanız ve aynı anda V'ye basmanız yeterlidir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Aklı Selim Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzunda "aklıselim" maddesi olmamakla birlikte TDK Türkçe Sözlük'te bu söz "Aklıselim" şeklinde birleşik yazılmaktadır.
Dil Derneği Yazım Kılavuzu da birleşik yazımı önermektedir.
Etimolojik analizini yapacak olursak bu ifadenin "akl-ı selim" kalıbından geldiğini görürüz. "Selim akıl", daha anlaşılır bir ifadeyle sağduyu anlamına gelen bu söz öbeği zamanla kalıp haline gelmiştir.
Osmanlıca tamlamanın eski kaçması bir yana, tamlamanın bir bütün olarak sıfat şeklinde kullanılması da kalıplaşıp kaynaşmışlığa işaret etmektedir. Mesela "aklıselim bir tercih", "aklıselim kişiler" gibi kalıplar bu sözün yeni bir anlam kazanmış olduğunu göstermektedir.
![aklı selim]()
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Dil Derneği Yazım Kılavuzu da birleşik yazımı önermektedir.
Etimolojik analizini yapacak olursak bu ifadenin "akl-ı selim" kalıbından geldiğini görürüz. "Selim akıl", daha anlaşılır bir ifadeyle sağduyu anlamına gelen bu söz öbeği zamanla kalıp haline gelmiştir.
Osmanlıca tamlamanın eski kaçması bir yana, tamlamanın bir bütün olarak sıfat şeklinde kullanılması da kalıplaşıp kaynaşmışlığa işaret etmektedir. Mesela "aklıselim bir tercih", "aklıselim kişiler" gibi kalıplar bu sözün yeni bir anlam kazanmış olduğunu göstermektedir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Atatürk Göktürk Alfabesi İle Nasil Yazilir - 𐰀𐱃𐰀𐱅𐰇𐰼𐰚
Türk kelimesini Tonyukuk anıtlarında yazıldığı haliyle alırsak Atatürk adı Göktürk harleriyle 𐰀𐱃𐰀𐱅𐰇𐰼𐰚 şeklinde yazılır.
Orhun Yazıtları'nda Türk kelimesinin "Türük" okunacak şekilde yazıldığı da vardır. Kültigin anıtı öyledir. Bunun nispeten eski yazı olduğunu düşünerek bu yazıma esas almadık.
Göktürkçe Atatürk yazısını, aşağıdaki "Kopyala" butonuna basarak hafızaya alıp istediğiniz yere Ctrl+V tuşlarına basarak yapıştırabilirsiniz.
Ctrl+V kombinasyonu için üzerinde "Ctrl" yazan tuşa basılı tutup "V" tuşuna basmanız yeterlidir. Tuşları bıraktığınızda harf kopyalanmış olacaktır.
Konu hakkındaki tartışma için bkz. Göktürkçe Türk Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Orhun Yazıtları'nda Türk kelimesinin "Türük" okunacak şekilde yazıldığı da vardır. Kültigin anıtı öyledir. Bunun nispeten eski yazı olduğunu düşünerek bu yazıma esas almadık.
Göktürkçe Atatürk yazısını, aşağıdaki "Kopyala" butonuna basarak hafızaya alıp istediğiniz yere Ctrl+V tuşlarına basarak yapıştırabilirsiniz.
Ctrl+V kombinasyonu için üzerinde "Ctrl" yazan tuşa basılı tutup "V" tuşuna basmanız yeterlidir. Tuşları bıraktığınızda harf kopyalanmış olacaktır.
Konu hakkındaki tartışma için bkz. Göktürkçe Türk Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Azad Nasıl Yazılır
Özgür/Serbest anlamına gelen kelimenin Farsça aslı "azad" (آزاد) olmakla birlikte TDK ve Dil Derneği yazım kılavuzuna göre Türkçede "azat" şeklinde yazılır.
Azat edilmiş kişi anlamında da "azatlı" denir ama bundan ayrı bir kelime olan "azade" kelimesi D harfiyle yazılır. Azade, azat ya da azatlı anlamına gelmez. Dokunulmaz, muaf anlamına gelir.
Bu kelime Azeribaycan dilinde de bağımsız/özgür anlamında kullanılmaktadır ve D harfiyle yazılmaktadır: AZAD
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Azat edilmiş kişi anlamında da "azatlı" denir ama bundan ayrı bir kelime olan "azade" kelimesi D harfiyle yazılır. Azade, azat ya da azatlı anlamına gelmez. Dokunulmaz, muaf anlamına gelir.
Bu kelime Azeribaycan dilinde de bağımsız/özgür anlamında kullanılmaktadır ve D harfiyle yazılmaktadır: AZAD
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Müdafa Nasıl Yazılır
TDK ve Dil Derneği yazım kılavuzlarına göre müdafaa kelimesinin sonunda iki A harfi vardır: MÜDAFAA
Bunun sebebi sadece kelimenin sonundaki A'nın uzun okunması değildir. D'den sonra A da uzun okunur ve bunu göstermek için şapka işareti yeterlidir. F'den sonraki A'lar ise ikidir çünkü Arapça köklü bu kelimede iki A arasında kısa bir kesinti vardır. Saat, faal, naaş gibi kelimelerde de olan bu kesintinin sesli harfin iki kere yazılmasıyla gösterilmesi adeta bir kural haline gelmiştir.
Bu kural, meşru müdafaa, nefsi müdafaa gibi sıfat tamlamalarında da geçerlidir. Bu arada belirtelim ki hukuki tabir 'meşru müdafaa'dır. Nefsi müdafaa ise "kendini savunmak" anlamına gelen daha genel bir tabirdir. Her 'kendini' müdafaa, meşru olmayabilir.
Hatt-ı Müdafaa (Savunma Hattı/Çizgisi) ve Sath-ı Müdafaa (Savunma Sathı/Yüzeyi) terkiplerinde de bu yazım kuralı geçerlidir.
Eğer çekim eki gelirse müdafaaya, müdafaayı, müdafaanın, müdafaası şeklini alır. Eski yazıya dayanarak çekim ekinin "müdafaaı" şeklinde gelmesini savunan azınlık görüş de mevcuttur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bunun sebebi sadece kelimenin sonundaki A'nın uzun okunması değildir. D'den sonra A da uzun okunur ve bunu göstermek için şapka işareti yeterlidir. F'den sonraki A'lar ise ikidir çünkü Arapça köklü bu kelimede iki A arasında kısa bir kesinti vardır. Saat, faal, naaş gibi kelimelerde de olan bu kesintinin sesli harfin iki kere yazılmasıyla gösterilmesi adeta bir kural haline gelmiştir.
Bu kural, meşru müdafaa, nefsi müdafaa gibi sıfat tamlamalarında da geçerlidir. Bu arada belirtelim ki hukuki tabir 'meşru müdafaa'dır. Nefsi müdafaa ise "kendini savunmak" anlamına gelen daha genel bir tabirdir. Her 'kendini' müdafaa, meşru olmayabilir.
Hatt-ı Müdafaa (Savunma Hattı/Çizgisi) ve Sath-ı Müdafaa (Savunma Sathı/Yüzeyi) terkiplerinde de bu yazım kuralı geçerlidir.
Eğer çekim eki gelirse müdafaaya, müdafaayı, müdafaanın, müdafaası şeklini alır. Eski yazıya dayanarak çekim ekinin "müdafaaı" şeklinde gelmesini savunan azınlık görüş de mevcuttur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Başüstüne Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzunda yer almasa da TDK Güncel Türkçe Sözlük'te "başüstüne" birleşik yazılmaktadır.
Dil Derneği yazım kılavuzunda ise "baş üstüne" şeklinde ayrı yazım önerilmektedir.
Baş'üstüne sözü, "emrin başım üstüne" demektir. Daha da açarsak "Emrini yerine getireceğime, başım üzerine yemin ederim" anlamına gelir.
Bu bakımdan "baş üstüne" denmesi makul görülebilir fakat günümüzde askerlerin aldıkları komut karşılığında söyledikleri "Başüstüne"de bu kadar derin bir yemin ifadesi değil sadece törensel bir ifade vardır. Nitekim asker "başüstüne" demek yerine kendisine verilen emri ".... yapacağım" şeklinde tekrar da edebilir. Bu sadece emir-komuta zincirinin gerektirdiği eski bir söylemdir. Gerçek anlamda yemin olduğu söylenemez. Zaten günümüzde bu ifade yerine "Emredersiniz komutanım" denmektedir.
Bu yüzden bu ifadenin kalıplaşarak kaynaştığı hatta "Ba:şüstüne" şeklinde kendine özgü bir vurgu kazandığı kanaatine sahip olarak birleşik yazılmasını öneririz.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Dil Derneği yazım kılavuzunda ise "baş üstüne" şeklinde ayrı yazım önerilmektedir.
Baş'üstüne sözü, "emrin başım üstüne" demektir. Daha da açarsak "Emrini yerine getireceğime, başım üzerine yemin ederim" anlamına gelir.
Bu bakımdan "baş üstüne" denmesi makul görülebilir fakat günümüzde askerlerin aldıkları komut karşılığında söyledikleri "Başüstüne"de bu kadar derin bir yemin ifadesi değil sadece törensel bir ifade vardır. Nitekim asker "başüstüne" demek yerine kendisine verilen emri ".... yapacağım" şeklinde tekrar da edebilir. Bu sadece emir-komuta zincirinin gerektirdiği eski bir söylemdir. Gerçek anlamda yemin olduğu söylenemez. Zaten günümüzde bu ifade yerine "Emredersiniz komutanım" denmektedir.
Bu yüzden bu ifadenin kalıplaşarak kaynaştığı hatta "Ba:şüstüne" şeklinde kendine özgü bir vurgu kazandığı kanaatine sahip olarak birleşik yazılmasını öneririz.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Hızır mı Hıdır mı?
Hızır ile Hıdır aynı addır. Aynı Arapça ad Türkçede iki farklı şekilde söylenir çünkü Arapça söylenişinde, ortadaki sessiz harf Türkçede tam karşılığı olmayan, Türkçedeki D ile Z'nin arasında bir ses verir: خضر
Yeşilay'ın eski adı olan Hilal-i Ahdar'ın ahdar'ıyla Hızır ismi aynı kökten gelmektedir. Zira Hızır aleyhisselamın da hep yeşil giydiğini inanılmaktadır.
Yine Türk kültüründe yaygın olarak kutlanan Hıd(ı)rellez şenliklerinin adı da Hızır adıyla aynı kökten gelmektedir. Bkz. Hıdrellez mi Hıdırellez mi
Ahdar ve Hıdrellez gibi kökteş kelimeleri de göz önüne alırsak bu ismin Hıdır diye anılmasının aslına daha sadık olacağı sonucuna varırız. Nitekim Anadolu'da Hıdır kullanımı daha yaygındır.
Bununla birlikte özellikle İstanbul Türkçesinde Hızır kullanımı daha yaygındır ve Diyanet Ansiklopedisi de Hızır kullanımını tercih etmektedir.
Türk Dil Kurumu Kişi Adları Sözlüğü'nde de Hıdır maddesinde Hızır'a atıf yapmakla yetinilmiştir. İsim hakkında açıklama Hızır maddesi altında yapılmıştır.
Kısaca, halk dilinde Arapça aslına uygun olarak Hıdır diye geçse, Osmanlı kültürü ve resmi yazı kültürü içinde Hızır daha yaygın kabul görür olmuştur. Yazıda Hızır yazımını tercih etmek daha doğrudur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır
Hiç de Nasıl Yazılır
Adres Nasıl Yazılır
Kun Feyekun Nasıl Yazılır
Yeşilay'ın eski adı olan Hilal-i Ahdar'ın ahdar'ıyla Hızır ismi aynı kökten gelmektedir. Zira Hızır aleyhisselamın da hep yeşil giydiğini inanılmaktadır.
Yine Türk kültüründe yaygın olarak kutlanan Hıd(ı)rellez şenliklerinin adı da Hızır adıyla aynı kökten gelmektedir. Bkz. Hıdrellez mi Hıdırellez mi
Ahdar ve Hıdrellez gibi kökteş kelimeleri de göz önüne alırsak bu ismin Hıdır diye anılmasının aslına daha sadık olacağı sonucuna varırız. Nitekim Anadolu'da Hıdır kullanımı daha yaygındır.
Bununla birlikte özellikle İstanbul Türkçesinde Hızır kullanımı daha yaygındır ve Diyanet Ansiklopedisi de Hızır kullanımını tercih etmektedir.
Türk Dil Kurumu Kişi Adları Sözlüğü'nde de Hıdır maddesinde Hızır'a atıf yapmakla yetinilmiştir. İsim hakkında açıklama Hızır maddesi altında yapılmıştır.
Kısaca, halk dilinde Arapça aslına uygun olarak Hıdır diye geçse, Osmanlı kültürü ve resmi yazı kültürü içinde Hızır daha yaygın kabul görür olmuştur. Yazıda Hızır yazımını tercih etmek daha doğrudur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır
Hiç de Nasıl Yazılır
Adres Nasıl Yazılır
Kun Feyekun Nasıl Yazılır
Maarif Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzuna ve Dil Derneği'ne göre maarif iki A'yla yani "maarif" şeklinde yazılır.
Eğitim anlamına gelen bu kelimenin mârif diye şapkalı A'yla yazılması doğru olmaz çünkü kelimenin Arapça kökeninde Elif yoktur, Ayın vardır. Tıpkı saat, kıraat, kanaat gibi maarif'in de iki A harfiyle, aradaki çok kısa kesikliği/duraklamayı gösterecek şekilde yazılması daha doğrudur.
Benzer şekilde mağrif, mağarif, maharif gibi yazımlar da yanlıştır. Ma'arif yazımı ise sadece Arapça/Osmanlıca harfçevriminde kullanılan, normal metinlerde başvurulmayan teknik bir yazım şeklidir.
Mevlana'nın oğlu Sultan Veled'in Türkçe kaleme aldığı Maarif adlı eserin tam metni için linke tıklayın: https://tam-metni.nasil-yazilir.com/2014/11/sultan-veled-eseri-maarif.html
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Eğitim anlamına gelen bu kelimenin mârif diye şapkalı A'yla yazılması doğru olmaz çünkü kelimenin Arapça kökeninde Elif yoktur, Ayın vardır. Tıpkı saat, kıraat, kanaat gibi maarif'in de iki A harfiyle, aradaki çok kısa kesikliği/duraklamayı gösterecek şekilde yazılması daha doğrudur.
Benzer şekilde mağrif, mağarif, maharif gibi yazımlar da yanlıştır. Ma'arif yazımı ise sadece Arapça/Osmanlıca harfçevriminde kullanılan, normal metinlerde başvurulmayan teknik bir yazım şeklidir.
Mevlana'nın oğlu Sultan Veled'in Türkçe kaleme aldığı Maarif adlı eserin tam metni için linke tıklayın: https://tam-metni.nasil-yazilir.com/2014/11/sultan-veled-eseri-maarif.html
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Başucu Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzunda "başucu" kelimesinin birleşik yazıldığı bir madde yoktur. Bu durum, okuru başucu kelimesinin ayrı yazılması gerektiği düşüncesine sevk edebilir.
Nitekim TDK sözlüğünde "baş ucu kitabı" maddesinde 'başucu eseri' anlamındaki başucu'nun ayrı yazıldığını görmekteyiz.
TDK, birleşik yazılan "başucu" kelimesini ise coğrafya ve fizik terimi olarak kullanmaktadır. "Başucu kitabı" derkenki anlamda kullanmamaktadır.
Dil Derneği ise başucu kelimesini her bağlamda birleşik yazmaktadır. Verdiği örneklli tanımlar da bununla örtüşmektedir:
Basılı eserlere baktığımızda ise adında "baş ucu" şeklinde ayrı yazımı tercih eden tek bir eser göremiyoruz. Basılı eserlerin tamamında "başucu" birleşik yazılmaktadır:
Biz de basılı eserlerdeki tercihin haklılığına inanıyoruz çünkü "baş" ve "uç" kelimeleriyle oluşan bu ad tamlaması kalıplaşıp kaynaşarak baş ve uç kelimelerinin sözlük anlamından öte bir anlam kazanmıştır. "Baş ucu kitabı" derken kullanılan "baş ucu"na sadece deyim demek doğru olmaz çünkü ses ve vurgunun yeri açısından kaynaşma görüldüğü gibi sıradan bir mecazlı anlatım değil yeni bir anlam doğmuştur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Nitekim TDK sözlüğünde "baş ucu kitabı" maddesinde 'başucu eseri' anlamındaki başucu'nun ayrı yazıldığını görmekteyiz.
TDK, birleşik yazılan "başucu" kelimesini ise coğrafya ve fizik terimi olarak kullanmaktadır. "Başucu kitabı" derkenki anlamda kullanmamaktadır.
Dil Derneği ise başucu kelimesini her bağlamda birleşik yazmaktadır. Verdiği örneklli tanımlar da bununla örtüşmektedir:
Basılı eserlere baktığımızda ise adında "baş ucu" şeklinde ayrı yazımı tercih eden tek bir eser göremiyoruz. Basılı eserlerin tamamında "başucu" birleşik yazılmaktadır:
Biz de basılı eserlerdeki tercihin haklılığına inanıyoruz çünkü "baş" ve "uç" kelimeleriyle oluşan bu ad tamlaması kalıplaşıp kaynaşarak baş ve uç kelimelerinin sözlük anlamından öte bir anlam kazanmıştır. "Baş ucu kitabı" derken kullanılan "baş ucu"na sadece deyim demek doğru olmaz çünkü ses ve vurgunun yeri açısından kaynaşma görüldüğü gibi sıradan bir mecazlı anlatım değil yeni bir anlam doğmuştur.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Pek Çok Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzunda ve Dil Derneği yazım kılavuzunda pek ve çok kelimeleri ayrı ayrı yer almaktadır.
Günümüzde kullanımı azalmış olmakla birlikte "pek" kelimesi, başına geldiği sıfatı pekiştiren bir sıfattır. Pek çok, çok'tan ziyadesini ifade eder. Pek iyi, iyi'den iyi anlamına gelir vs.
Bu bakımdan pek kelimesiyle iyi kelimesinin yan yana gelmesi, ikisinin sözlük anlamları dışında kalıplaşıp kaynaşmış bir anlam oluşturmaz. Bu nedenle TDK imla kılavuzunun ve Dil Derneği yazım kılavuzunun önerisi bizce de isabetlidir.
Zaten uygulamada da "pek çok" ifadesi 'pek çok' kere ayrı yazılmaktadır.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Günümüzde kullanımı azalmış olmakla birlikte "pek" kelimesi, başına geldiği sıfatı pekiştiren bir sıfattır. Pek çok, çok'tan ziyadesini ifade eder. Pek iyi, iyi'den iyi anlamına gelir vs.
Bu bakımdan pek kelimesiyle iyi kelimesinin yan yana gelmesi, ikisinin sözlük anlamları dışında kalıplaşıp kaynaşmış bir anlam oluşturmaz. Bu nedenle TDK imla kılavuzunun ve Dil Derneği yazım kılavuzunun önerisi bizce de isabetlidir.
Zaten uygulamada da "pek çok" ifadesi 'pek çok' kere ayrı yazılmaktadır.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Her Biri Nasıl Yazılır
TDK imla kılavuzuna göre "her" ve "biri" kelimeleri ayrı yazılır çünkü sıfat tamlaması oluşturmakla kalıplaşıp kaynaşmış bir anlam kazanmazlar.
Bu ifadedeki "biri" kelimesi "kimse" anlamında değil "bir" kelimesinin çekimli halidir. "Biri" Bahsedilen kimselerin ya da nesnelerin tekini ifade eder. Her biri dendiği zaman da kolektif anlamda kimse ya da nesne topluluğunun bütünü için geçerli bir durumu kast etmek yerine o topluluğun her mensubu için geçerli bir durum ifade edilir. Bu yüzden "her biri" ifadesinin ayrı yazılması doğru ve isabetlidir.
Bununla ilgili olarak ayrıca bkz. Şu An Nasıl Yazılır, Her Gün Birleşik Mi Yazılır, Her Yer Nasıl Yazılır, Herşey Ayrı Mı Yazılır, Her Zaman Ayrı Mı Yazılır, Herbişeyim Nasıl Yazılır, Her An Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bu ifadedeki "biri" kelimesi "kimse" anlamında değil "bir" kelimesinin çekimli halidir. "Biri" Bahsedilen kimselerin ya da nesnelerin tekini ifade eder. Her biri dendiği zaman da kolektif anlamda kimse ya da nesne topluluğunun bütünü için geçerli bir durumu kast etmek yerine o topluluğun her mensubu için geçerli bir durum ifade edilir. Bu yüzden "her biri" ifadesinin ayrı yazılması doğru ve isabetlidir.
Bununla ilgili olarak ayrıca bkz. Şu An Nasıl Yazılır, Her Gün Birleşik Mi Yazılır, Her Yer Nasıl Yazılır, Herşey Ayrı Mı Yazılır, Her Zaman Ayrı Mı Yazılır, Herbişeyim Nasıl Yazılır, Her An Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Her An Nasıl Yazılır
TDK "her" ve "an" kelimelerini ayrı saymaktadır yani birleşik yazılır.
Bu ifadenin adeta birleşikmiş gibi bir çırpıda söylenmesinin sebebi kalıplaşma değil ulamadır.
Türkçede bir kelime sessiz harfle biter ve sonraki kelime sesli harfle başlarsa söylenişte ağızdan birleşikmiş gibi çıkabilir.
Fakat "her" ve "an" kelimeleri sıfat tamlaması oluşturduklarında esas anlamlarını yitirmez, yeni bir anlam kazanmazlar. Bu yüzden ayrı değil birleşik yazılmaları gerekir.
Bununla ilgili olarak ayrıca bkz. Şu An Nasıl Yazılır, Her Gün Birleşik Mi Yazılır, Her Yer Nasıl Yazılır, Herşey Ayrı Mı Yazılır, Her Zaman Ayrı Mı Yazılır, Herbişeyim Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Bu ifadenin adeta birleşikmiş gibi bir çırpıda söylenmesinin sebebi kalıplaşma değil ulamadır.
Türkçede bir kelime sessiz harfle biter ve sonraki kelime sesli harfle başlarsa söylenişte ağızdan birleşikmiş gibi çıkabilir.
Fakat "her" ve "an" kelimeleri sıfat tamlaması oluşturduklarında esas anlamlarını yitirmez, yeni bir anlam kazanmazlar. Bu yüzden ayrı değil birleşik yazılmaları gerekir.
Bununla ilgili olarak ayrıca bkz. Şu An Nasıl Yazılır, Her Gün Birleşik Mi Yazılır, Her Yer Nasıl Yazılır, Herşey Ayrı Mı Yazılır, Her Zaman Ayrı Mı Yazılır, Herbişeyim Nasıl Yazılır
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Nasılda Nasıl Yazılır
TDK imla kurallarına göre dahi anlamına gelen de ayrı yazılır ve "nasıl da..." derken kullanılan "da" soruya vurgu yapmak amaçlı olup dahi anlamındadır.
- Nasıl da değişiyor rengi
- Zaman nasıl da geçmiş
- Nasıl da mutlu oldu
gibi cümlelerde esas soru "nasıl" sorusudur. Dahi anlamında "da" olmasa da soru anlamı olurdu. Dahi anlamındaki "da" burada soruyu sorarken cevabın bilmezden gelinişini belirginleştirmeye yaramaktadır.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
- Nasıl da değişiyor rengi
- Zaman nasıl da geçmiş
- Nasıl da mutlu oldu
gibi cümlelerde esas soru "nasıl" sorusudur. Dahi anlamında "da" olmasa da soru anlamı olurdu. Dahi anlamındaki "da" burada soruyu sorarken cevabın bilmezden gelinişini belirginleştirmeye yaramaktadır.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Şey Nasıl Yazılır
Şey kelimesi ayrı yazılır.
"Hiçbir şey" derken de ayrı yazılır (Bkz. Hiçbir Şey Nasıl Yazılır)
Her şey derken de ayrı yazılır (Bkz. Her Şey Nasıl Yazılır)
Bir şey derken de ayrı yazılır (Bkz. Birşey Ayrı Mı Yazılır)
Şey'in birleşik yazılması, tahminen İngilizcedeki everything, anything, something kelimelerinin ayrı yazılmamasından kaynaklanan bir yanlıştır. Halbuki İngilizcenin iletişim anlayışı ile Türkçeninki farklıdır. Türkçe kelimeleri Türk dilinin kendi içinde değerlendirmek gerekir. İngilizcede şey anlamına gelen "thing" kelimesi nesne anlamında sıkça kullanılan bir kelimedir. Her şey, hiçbir şey karşılığı ifadelerde ise anlamı daha da genelleşir, sadece somut varlıkları değil tüm fenomenleri kapsar. Türkçedeki "şey" kelimesi ise aslen "eşya" anlamına gelir ama gerçek kullanımı çok geniş kapsamlıdır. O yüzden özellikle resmi dilde "şey" kelimesini kullanmaktan kaçınılır. Onun yerine "nesne", "husus" gibi daha belirli kelimeler kullanılır. İşte "şey" kelimesinin bu geniş anlamlılığı kelimenin Türkçedeki farkıdır. Bu farkın bir diğer sonucu ise "her şey", "hiçbir şey" dendiğinde normal kullanımından farklı, kalıplaşmış bir anlam kazanmaması, ayrı yazılmaya devam edilebilmesidir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
"Hiçbir şey" derken de ayrı yazılır (Bkz. Hiçbir Şey Nasıl Yazılır)
Her şey derken de ayrı yazılır (Bkz. Her Şey Nasıl Yazılır)
Bir şey derken de ayrı yazılır (Bkz. Birşey Ayrı Mı Yazılır)
Şey'in birleşik yazılması, tahminen İngilizcedeki everything, anything, something kelimelerinin ayrı yazılmamasından kaynaklanan bir yanlıştır. Halbuki İngilizcenin iletişim anlayışı ile Türkçeninki farklıdır. Türkçe kelimeleri Türk dilinin kendi içinde değerlendirmek gerekir. İngilizcede şey anlamına gelen "thing" kelimesi nesne anlamında sıkça kullanılan bir kelimedir. Her şey, hiçbir şey karşılığı ifadelerde ise anlamı daha da genelleşir, sadece somut varlıkları değil tüm fenomenleri kapsar. Türkçedeki "şey" kelimesi ise aslen "eşya" anlamına gelir ama gerçek kullanımı çok geniş kapsamlıdır. O yüzden özellikle resmi dilde "şey" kelimesini kullanmaktan kaçınılır. Onun yerine "nesne", "husus" gibi daha belirli kelimeler kullanılır. İşte "şey" kelimesinin bu geniş anlamlılığı kelimenin Türkçedeki farkıdır. Bu farkın bir diğer sonucu ise "her şey", "hiçbir şey" dendiğinde normal kullanımından farklı, kalıplaşmış bir anlam kazanmaması, ayrı yazılmaya devam edilebilmesidir.
Tengri Biz Menen Nasıl Yazılır Hiç de Nasıl Yazılır Adres Nasıl YazılırKun Feyekun Nasıl Yazılır
Kaydol:
Yorumlar (Atom)
En Çok Okunanlar
-
Türk kelimesinin Göktürk harfleriyle yazılışının en kabul gören hali 𐱅 𐰼 𐰇 𐰰 şeklindedir. Bu yazımın asıl okunuşunun "Türük"... -
Allah (c.c) ismi Arapçada الله şeklinde yazılır. Allah adının Arapça Yazılışı resimdeki gibidir: Başka bir yere yapıştırmak üzere buradan k... -
Boşluk tuşunun solundaki "Alt" tuşuna basılı tutarak sağdaki NumberPad rakam tuşlarında 0185 yazarsanız tuşları bıraktığınızda ¹ h... -
Türkçe Q klavyede Shift'le birlikte 3 tuşuna basıldığında ^ işareti hafızaya alınır. Ondan sonra "E" tuşuna bastığınızda şapka... -
Aşağıdaki butona basarak bu şekli bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu işareti yapıştı... -
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapışt...
-
Elif Arapçada tek başına yazıldığında A diye okunan harfin adıdır ve o harf ا şeklinde yazılır. Harfin adının okunuşu "elif" şek...
-
Aşağıdaki butona basarak bu yazımı bilgisayarın hafızasına alabilirsiniz. Sonra istediğiniz yerde Ctrl+V tuşlarına basarak bu ifadeyi yapışt... -
Kök işareti genelde √ işaretiyle yapılır: √9=3 gibi. Ancak √¯ şeklinde yapıldığı da olur. √ işareti için aşağıdaki Kopyala butonuna tıklayın... -
Yaklaşık işareti ya da hemen hemen eşittir işareti 3 çeşittir: ~ ≈ ≌ Hangi işareti istiyorsanız ona göre kutuya gidip altındaki butona basar...
