Türkçede sözcük sonuna d gelemeyeceği için t'ye dönüşüyor.
TDK ayın harfi sebebiyle uzun okunan sözcükleri (naaş, saat) hep iki a ile yazmış. Vaat kelimesini de öyle yazmış. Ama aynı kelimenin fiilini niye tek a'ya indirgemiş onu anlamak pek mümkün görünmüyor.
Uzun okunan tek a harfi Arapça aslı elifle yazılan kelimelere tekabül eder. Kaldı ki burada "vade" kelimesinin -den hali de karışıklık yaratıyor. Bence fiil de isim gibi iki a ile yazılmalı. O zaman tutarlı olur. "vadetmek" tek başına hem isim haliyle hem benzeri diğer kelimelerle tutarsızlık oluşturuyor.
t-d yumuşamasına gelirsek. Kelimenin aslı yumuşak sessizle bitiyorsa aynı kelimenin sonuna sesli harf geldiğinde sert ünsüz özüne dönüp yumuşuyor. Derç-dercetmek, celp-celbetmek gibi. Ama bu her zaman geçerli değil. Mesela taklit etmek aslı taklid olduğu halde yumuşamayabiliyor. İcat etmek, icatın aslı icad olduğu halde yumuşamayabiliyor.
Bileşik kelimeler hakkında daha önce alıntıladığım kitap sabretmek, dercetmek vs kelimelerin, ortaya yeni bir anlam çıkmadığı halde sırf asıl kelimedeki ses değiştiği için birleşik yazılması gerektiğini savunuyor.
Yani t yumuşayıp d'ye dönüşüyor dersek birleşik (vaadetmek), demezsek ayrı yazmak (vaat etmek) gerekir. Bence en doğrusu "vaat etmek"tir.
ıstırab mı ızdırap mı??
Tıraş mı Traş mı?
Anadolumuz Nasıl Yazılır??
Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?
Herşey Nasıl Yazılır?
