Makine mi Makina mı?

TDK ve Dil Derneği "Makine" yazımını doğru bulmaktadır.



Makine/makine kelimesi Yunanca μηχανή kelimesinden gelmektedir. Antik Yunancada "mekhane" diye okunur. Dolayısıyla Makine yazımı aslına daha sadıktır.



Nitekim Osmanlıcada da ماكینه diye yazılır. Bu da "makine" diye okunur.



Makina yazımının yaygın olmasının sebebi bu kelimenin "makina" diye telaffuz edildiği İtalyancanın bir dönem Türkçe üzerinde etkili olmasıdır. Fakat evveliyatında da günümüzde de bu etkinin bir önemi kalmamıştır.



Doğru yazım "makine" şeklindedir.

Sağol Nasıl Yazılır
Üslü Sayı Yazma
Kaale Almak mı Kâle Almak mı
Allah Arapça Yazılışı
Klavyede Şapkalı A Yapmak

Bu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir. 1980 öncesi TDK üyelerinin eseri olan Ana Yazım Kılavuzu ve Dil Derneği Yazım Kılavuzu, yayıncıların tamamına yakının temel başvuru kaynağı olmuştur.

Sutyen mi Sütyen mi?

Dil derneği sutyen TDK ise sütyen diyor.



Google'de sütyen sutyenin iki kat sonuç veriyor. Madem büyük ünlü uyumu gibi %99 işleyen bir kural da var "sütyen" yazmak daha doğru.



Hakkı Devrim'in bu konudaki görüşü de şöyledir:



".....yabancı illerden kelime alışımızın tipik örneklerinden biridir bu. Türkçe zaten bir hecede seslinin «u», bir sonrakinde «e» olmasından hiç hazzetmez. Bir de sutyen’in insan evladının süt kaynağına destek olması hali var. Bence sutyen kısa sürede sütyen olmuştur. (Kelimenin Türkçe’ye alınış tarihi Tanzimat ertesidir, diyor Şiar Yalçın).

Fransızca’dan aldığımız bir kelimedir sutyen (soutien); «desteklemek (soutenir) fiilinden gelir. Fransızlar soutien-gorge («göğüsleri destekleyen») derler.

Birçok sözlüğümüze baktım. Yalnız Türkçe Sözlük’ün tercihi farklı. Maddeyi sütyen’de vermiş, sutyen’den de gönderme yapmış.

Hemen bütün diğerleri esas olarak sutyen’i benimsemiş, sütyen’den göndermede bulunmayı da ihmal etmemiş. Zira yanlış da olsa, sütyen imlası ve telaffuzu yaygınlaşmıştır."

ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?

Batı Özel İsim

Bazen Batı ile Doğu birçok bağlamda yön olmaktan tamamen çıkabileceğini hatta yön olan doğu ve batı ile ters düşebileceğini gösteriyor. Sorsan herkes Yunanlılar için Batılı Faslılar için Doğulu der.



Bu tür başlıklardaki "batı" veya "doğu" kelimeleri coğrafi olarak doğuda olsa bile batı diye nitelendirilebilecek yerlerse özel isimdir diyebiliriz o zaman.



Yazar Batı derken Bosna'yı, Fas'ı değil Yunanistan'ı, Avustralya'yı kast etmektedir. Bunu belirtmek için bunu özel isim saymak ve baş harfini büyük yazmak daha doğru olur.





ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?

Arife mi Arefe mi?

Bu husus maalesef çok yanlış bilinmektedir



Kamus Türki'ye göre bunun asıl yazılışı arefe (a kısa).



Kelime de aslında Kurban bayramından bir önceki günün ismi. Kurban bayramında bir önceki gün hacılara Arafat'a çıkar. Bayramdan önceki güne arefe denmesi oradan geliyor. Arafat (Ğäräfât) Arefe'nin (ğäräfäh) çoğulu. Hatta Arafat dağına Arefe dağı da deniyormuş. Biz şimdi her iki bayramdan önceki güne de arefe diyoruz.



Kelimenin yazılışındaki temel harfler ayın-re-fe tanımak, haberdar olmak anlamına geliyor; ârif, irfan vs. kelimeler de aynı kökten. Ama bu güne arefe denmesinin sebebi arefe kelimesinin sözlük anlamı değil dağın özel ismi olan Arafat'a yapılan gönderme. Dağa niye Arafat (tanımalar, haberdar olmalar) demişler ona bakmak lazım.



Sonuç olarak arife kelimesi de çok yaygın kullanılmakla birlikte kelimenin aslı nedir derseniz aslı arefe hatta arafe günü derim. Doğrusu yazımı da odur gibi geliyor. Dilde hala var çünkü.

ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?



Bu sitede salt TDK imla kılavuzu esas alınmamıştır. Zira TDK, 1985'ten sonra yayınevlerin başvuru kaynağı olma özelliğini kaybetmiştir.

Siluet mi Silüet mi Süliyet mi?

Google'da silüet 3-4 kat yaygın çıkıyor. Hem büyük ünlü uyumuna da uyuyor.





ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?

Simi(t) mi Simi(d) mi?

Selam, TDK'ya göre yumuşuyor. Dil derneği yazım kılavuzu ise yumuşama göstermemiş. Tartışmaya açık bir konu aslında. Bana göre de simit->simidi dönüşümü kesin gibi.



Simit->simide biraz kulak tırmalıyor yalnız. Yine de sanırım doğrusu t'nin yumuşaması olacak. "can simidi" gibi kalıplaşmış kullanımlar yumuşamayı işaret ediyor.





ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?

Soteye Yatmak mı Sotaya Yatmak mı?

Nişanyan'a göre bunun asli "sotto"ya yatmak. Eğer bir evrim olmuşsa sotto, soto, sota, sote seklinde olmus olabilir. Nişanyan sözlüğünün "sota" maddesinde yer alıyor.



Arion deyimler sözlüğünde de "sota" maddesinde ele alınmış.



Diğer sözlüklerde bu kavram yok zaten. Yani bu kavram hiçbir sözlükte "sote" başlığında değil.



Sote ise olsa olsa çok yaygın; özellikle okuldan kaçıp imlasını geliştiremeden internet kafeye gidip counter-strike oynayan gençler yüzünden fena halde yayılmış bir galat olabilir. Naçizane gözlemimdir.



Ben derim ki halihazirda sota ve sote diye iki ayrı anlama sahip iki kelime varken bu kelime zenginliğini koruyalım. Ayrıca counter'da sniper'la sotaya yatanlar şerefsiz insanlardır.



ıstırab mı ızdırap mı??

Tıraş mı Traş mı?

Anadolumuz Nasıl Yazılır??

Vaat Etmek mi Vâdetmek mi?

Herşey Nasıl Yazılır?